- تعداد نمایش : 10
- تعداد دانلود : 8
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/1939
- کد IranDOI مقاله: IranDOI:10.irandoi.2002/bahareadab.2026 .18 .8042
سال : 18
شماره : 11
شماره پی در پی : 117
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 18،
شماره 11،
،
شماره پی در پی 117
بررسی و تحلیل ساختار روایت در منظومه ویس و رامین گرگانی بر اساس نظریه تودوروف
صفحه
(257
- 279)
ملیحه حیدری ، فاطمه ریاحی (نویسنده مسئول)، هوشمند اسفندیارپور ، پوران یوسفیپور کرمانی
تاریخ دریافت مقاله
: شهریور 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: آذر 1404
چکیده
زمینه و هدف: منظومه ویس و رامین یکی از مهمترین آثار عاشقانه و داستانی ادبیات فارسی است که از نظر روایتشناسی قابلیت بررسی عمیقی دارد. این پژوهش با بهره گیری از نظریه تزوتان تودوروف به بررسی و تحلیل ساختار روایی این اثر میپردازد. تودوروف مدل پنجمرحله ای روایت را معرفی کرده که شامل تعادل اولیه، بحران، گسترش بحران، تلاش برای بازگشت به تعادل، و تعادل نهایی است.
روشها: در این مطالعه، مدل پنجمرحله ای روایت تودوروف در ویس و رامین تطبیق داده شده و مشخص میشود که چگونه این منظومه ساختار خود را بر اساس این الگو سامان داده است.
یافته ها: ویس و رامین بطور قابل توجهی از الگوی تودوروف پیروی میکند، اما در برخی بخشها دارای پیچیدگیهای روایی خاصی است که آن را از روایتهای خطی متمایز میسازد. از منظر نقد معاصر، این اثر از جنبه های جامعه شناختی، روانشناختی و زبانشناختی نیز بررسی شده و نشان داده شده است که چگونه مفاهیمی مانند عشق ممنوع، وفاداری، خیانت و تقابل سنت و فردیت در بستر روایت شکل میگیرد. همچنین، مقایسه این منظومه با آثار مشابه در ادبیات فارسی و بررسی تأثیر آن بر سنت روایی بعدی، بخش مهمی از پژوهش را تشکیل میدهد.
نتایج: این تحقیق علاوه بر تحلیل ساختار روایی، به بررسی نقدهای ادبی پیشین در مورد ویس و رامین پرداخته و نشان داده که این اثر نه تنها در زمان خود، بلکه در دوره های بعدی نیز مورد توجه بوده است. نتایج این پژوهش میتواند در شناخت بهتر ساختارهای روایت در ادبیات فارسی و درک تأثیر نظریه های روایتشناسی بر تحلیل متون کلاسیک مؤثر باشد.
کلمات کلیدی
ویس و رامین
, روایتشناسی
, تزوتان تودوروف
, ساختار روایی
, نقد ادبی.
- بلر، ر (1400). «روایت و قدرت: تأثیر روایتها در جامعه معاصر».ترجمۀ فارسی: طاهری، ر. تهران: باران.
- تاجبخش، اسماعیل و حسنپور، هیوا. (1390). سبکشناسی ده نامه ویس و رامین فخرالدّین اسعد گرگانی. ماهنامه علمی سبکشناسی نظم و نثر فارسی(بهار ادب). 4 (3)، 200-183.
- تودوروف، ت (1395). «جرم و داستان». ترجمۀ فارسی: سروت، م. تهران: نشر نی.
- تودوروف، ت (1398). «نظریه ادبی: تئوری داستان». ترجمۀ فارسی: زاهدی، س. تهران: علم.
- سلطانی، م. (2019). «تأثیرات فرهنگی و تاریخی بر ساختار روایتی ویس و رامین». مجله تاریخ و ادبیات ایران، 14(2)، 125-145.
- شاد، م. (2019). «ادبیات کهن ایران». تهران: نشر نو.
- شجاعی، م. (1400). «تحلیلهای روایتشناسی در ادبیات فارسی». تهران: مرکز.
- شفیعیکدکنی، م (۱۴۰۲). «نقد و بررسی ادبیات کلاسیک فارسی». تهران: سروش.
- محمدی، س (۱۴۰۰). «ساختارهای روایی در منظومه های عاشقانه». مجله ادبیات فارسی.
- محمدی، س، رستمی، ع.، هاشمی، ن. (2020). «تحلیل ساختاری روایت در ویس و رامین و مقایسه آن با تراژدیهای غربی». مجله تطبیقی ادبیات، 25(2)، 55-75.
- موسوی، ح. (1401). «گفتمان و روایت در ادبیات فارسی». تهران: انتشارات کتابسرای فرهنگ.
- میرعابدینی، ح. (2018). «تحلیل تطبیقی ساختار روایتی». مجله ادبیات تطبیقی.
- نوروزی، ف. (1400). «نمادگرایی در ادبیات کلاسیک». تهران: باران.
- نوری، ع. (2021). «تحلیل ساختار شخصیت در منظومه ویس و رامین». مجله نقد ادبیات فارسی، 22(4)، 100-120.
- هارتموت، ک(1399). «نظریه روایت: مقالاتی در مورد روایت و گفتمان». ترجمۀ فارسی: راد، م. تهران: آگاه.
- هاشمی، س. (2022). «بررسی تطبیقی روایتهای عاشقانه در ادبیات فارسی: با تمرکز بر ویس و رامین». مجله نقد ادبی معاصر، 13(4)، 75-90.